Chuyên đề phát thanh kỳ 2, tháng 3/2017
MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ VỀ PHÁP NHÂN
1. Điều kiện công nhận pháp nhân
Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:
- Một là, được thành lập theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, luật khác có liên quan;
- Hai là, có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật Dân sự, cụ thể: Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân. Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật;
- Ba là, có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;
- Bốn là, nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.
Việc thành lập của pháp nhân là hợp pháp khi pháp nhân đó được thành lập dựa trên những trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định hoặc được pháp luật thừa nhận dựa trên những tiêu chí đã đặt ra. Cơ cấu tổ chức chặt chẽ của pháp nhân thể hiện qua nội dung hoạt động của pháp nhân, sự phối kết hợp của mỗi bộ phận nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ chung cũng như quy mô, phạm vi và lĩnh vực hoạt động của pháp nhân đó. Tài sản riêng, độc lập của pháp nhân nhằm đảm bảo cho việc pháp nhân đó gánh vác nghĩa vụ của chính pháp nhân khi tham gia vào các giao dịch dân sự. Tính độc lập về tài sản của pháp nhân được thể hiện đó là khối tài sản mà thuộc sở hữu của pháp nhân, hoàn toàn tách biệt với tài sản của mỗi cá nhân trong pháp nhân. Pháp nhân hoàn toàn tự mình quyết định trong việc tham gia vào các quan hệ pháp luật tương ứng với loại hình pháp nhân của mình cũng như hưởng quyền và gánh chịu các nghĩa vụ.
2. Phân loại pháp nhân
Do đặc thù pháp nhân có tính chất đa dạng, nên căn cứ vào mục đích thành lập, hoạt động của pháp nhân, pháp nhân được chia thành 02 loại cơ bản:
- Pháp nhân thương mại: Pháp nhân thương mại là pháp nhân có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận được chia cho các thành viên.
Pháp nhân thương mại bao gồm doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác - có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận được chia cho các thành viên.
- Pháp nhân phi thương mại: Pháp nhân phi thương mại là pháp nhân không có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận; nếu có lợi nhuận thì cũng không được phân chia cho các thành viên.
Pháp nhân phi thương mại bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, doanh nghiệp xã hội và các tổ chức phi thương mại khác - không có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận, nếu có lợi nhuận thì cũng không được phân chia cho các thành viên.
3. Tên gọi của pháp nhân
- Pháp nhân phải có tên gọi bằng tiếng Việt.
- Tên gọi của pháp nhân phải thể hiện rõ loại hình tổ chức của pháp nhân và phân biệt với các pháp nhân khác trong cùng một lĩnh vực hoạt động.
- Pháp nhân phải sử dụng tên gọi của mình trong giao dịch dân sự.
- Tên gọi của pháp nhân được pháp luật công nhận và bảo vệ.
4. Trụ sở của pháp nhân
- Trụ sở của pháp nhân là nơi đặt cơ quan điều hành của pháp nhân.
Trường hợp thay đổi trụ sở thì pháp nhân phải công bố công khai.
- Địa chỉ liên lạc của pháp nhân là địa chỉ trụ sở của pháp nhân. Pháp nhân có thể chọn nơi khác làm địa chỉ liên lạc.
5. Quốc tịch của pháp nhân, tài sản của pháp nhân
- Quốc tịch của pháp nhân: Pháp nhân được thành lập theo pháp luật Việt Nam là pháp nhân Việt Nam.
- Tài sản của pháp nhân bao gồm vốn góp của chủ sở hữu, sáng lập viên, thành viên của pháp nhân và tài sản khác mà pháp nhân được xác lập quyền sở hữu theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan.
6. Dấu hiệu cơ bản của pháp nhân
Pháp nhân là một tổ chức được thành lập bởi sự liên kết của cá nhân vì thế pháp nhân chỉ có thể thực hiện các hành vi của mình trong quan hệ dân sự mà pháp nhân tham gia thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền của pháp nhân. Đại diện theo pháp luật của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân. Pháp nhân phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh pháp nhân. Pháp nhân chịu trách nhiệm dân sự về nghĩa vụ do sáng lập viên hoặc đại diện của sáng lập viên xác lập, thực hiện để thành lập, đăng ký pháp nhân, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
Pháp nhân chịu trách nhiệm dân sự về nghĩa vụ do sáng lập viên hoặc đại diện của sáng lập viên xác lập, thực hiện để thành lập, đăng ký pháp nhân, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
Người của pháp nhân không chịu trách nhiệm dân sự thay cho pháp nhân đối với nghĩa vụ dân sự do pháp nhân xác lập, thực hiện, trừ trường hợp luật có quy định khác.














